[Guide] Những điều cần biết khi lập PJ dịch VN

Hako-chan

Staff member
Administrator
Super Members
Uploader
Translator
Messages
4,786
Reaction score
2,889
Points
113
Credits
113
Khái niệm về fantrans Visual Novel vẫn còn tương đối mới mẻ với cộng đồng A-M Việt. Bài viết này ra đời với mục đích phần nào giúp các bạn đang hoặc sẽ thực hiện một Project Việt hóa VN nắm được cách lập và quản lý nhóm của loại hình fantrans này.

Đầu tiên xin nói trước rằng những thông tin được viết phía dưới là kiến thức người viết đúc kết được trong quá trình làm việc, do đó sẽ có những chỗ không hợp với quan niệm chung của fantrans bên ta. Mọi ý kiến đóng góp (trừ những vấn đề liên quan đến fansub hoặc dịch truyện) đều được hoan nghênh.

Phần I: Những bước cơ bản
1.1: Chọn game:
“Ơ hay, tôi dịch có mỗi một bộ thôi chứ bao nhiêu mà phải chọn?!” Hẳn sẽ có nhiều người thốt lên như vậy khi đọc cái tựa bên trên. Nhưng thực tế, việc chọn game để dịch không đơn giản là “thấy thích mà làm”, vì những lý do sau đây:
  • Game mà bạn chọn chưa có tool hack: đây sẽ là vấn đề lớn, vì rất khó kiếm ra một reverse engineer đủ khả năng để tạo ra 1 bộ tool cho bạn.
  • Bạn muốn solo một PJ để thử sức nhưng phân vân không biết nên chọn bộ nào cho đơn giản.
  • Tựa game mà bạn muốn dịch không hỗ trợ font tiếng Việt: trước khi bắt đầu phải cân nhắc chuyện này, vì lẽ dĩ nhiên là chẳng ai muốn đọc VN bằng loại ngôn ngữ chat không dấu cả.
Giải pháp:
  • Tham khảo list tool có sẵn tại đây.
  • Lời khuyên là nên chọn những KN hoặc doujin ngắn, dạng này thường sử dụng engine NScripter, cách hack với những tool có sẵn cực kỳ đơn giản.
  • Nên tìm hiểu trước xem engine của bộ VN bạn muốn dịch có hỗ trợ Unicode hay không. Hiện tại người viết chỉ mới thấy 3 engine (O)NScripter, RealLive và KiriKiri có thể hiện dấu tiếng Việt thành công. Về vấn đề này, nên tham khảo thêm tại gemot.
1.2: Lập nhóm:
Dù thế nào, nên nhớ rõ 1 điều cơ bản “Chất lượng tốt hơn số lượng”. Giữ cho nhóm dịch cân bằng và tinh gọn với các vị trí quan trọng là điểm lý tưởng mà mọi leader phải nhắm đến. Với các nhóm dịch nước ngoài, nhân lực hầu như luôn có sẵn (TLWiki, /jp/, gemot) , nhưng bên ta lại không được hưởng cái phúc đó, chính vì vậy, tạo một kênh thông tin tuyển dụng bằng bất kỳ hình thức nào (pm, lập topic tuyển người, dựa vào các mối quan hệ có sẵn…) đều có thể áp dụng.

Dưới đây là những thành viên trong một nhóm dịch VN mà bạn sẽ cần đến, sắp xếp theo mức độ quan trọng trong PJ, tất nhiên ta không loại trừ trường hợp một người đảm nhiệm được nhiều (hoặc tất cả) vị trí:
A. Nhóm kỹ thuật:
Không giống các loại hình dịch thuật khác, việc chuyển ngữ một VN đòi hỏi nhiều về lập trình cũng như những kỹ năng khác. Mọi chuyện sẽ dễ dàng hơn nếu bạn có một tool viết sẵn để dịch, hoặc tìm được 1 nhân tài được thiên hạ tung hô là reverse engineer.
  • Reverse Engineer: anh là ai?
-------] Nói nôm na, đây là một lập trình viên (hacker) có khả năng giải mã các dữ liệu trong game và tạo ra một bộ công cụ (hack tool) để tách file chứa script, CG ra rồi gắn ngược lại vào game (unpack/pack) . Nếu không có thứ phép màu trên, việc dịch VN sẽ là chuyện không tưởng.
Nhìn chung chỉ thấy dân ta “reverse” bằng tool có sẵn (nếu ai biết có thần thánh nào làm được công việc trên xin pm nick Y!M cho người viết, anh ấy hiếm quý không kém động vật trong sách đỏ ở nước ta đấy :robot:) . Vậy thì công việc của một hacker bên ta là:
  • Tìm cách để game hiển thị dấu tiếng Việt.
  • Port script tiếng Việt vào file script có sẵn.
  • Chỉnh sửa script cho phù hợp với game (sửa lỗi – giúp game chạy mượt mà ko gặp lỗi)
Một PJ cũng có thể cần đến release engineer, người này sẽ phụ trách gom những file đã được dịch/chỉnh sửa thành một bộ cài (installer) và qua đó release ra bên ngoài. Installer tuy là phụ trợ, nhưng cũng không kém phần quan trọng, nhất là với những nhóm dịch có tiếng tăm (nhóm NNL với installer SUPAH hiện đang là ứng viên đáng gờm nhất trong lĩnh vực này)

Ngoài ra, không thể không kể đến image editor (chỉnh sửa file hình ảnh trong game sang tiếng Việt) , beta tester (chơi, soát lỗi, báo cáo – đời thật đẹp làm sao….) và những thứ linh tinh khác (sub OP trong game, làm karaoke, hậu cần, slave, vân vân và vân vân… j/k :phut:)
B. Nhóm dịch thuật:
Tất nhiên đã gọi là nhóm dịch thì ko thể thiếu translator. Một lần nữa, khác với công việc tương đối dễ thở của các translator cho nhóm dịch manga và anime, translator trong một PJ dịch VN đòi hỏi sự kiên nhẫn và niềm tin (belief) vô đối. Họ cũng phải biết kha khá về ngôn ngữ cần dịch (Eng, Jap, Chi, or watever it could be…) cũng như một chút năng khiếu diễn đạt.

Lời khuyên đ/v translator: đừng nhìn vào khối lượng công việc, cố gắng dịch theo những gì mình cảm thụ hơn là bám khư khư vào từ điển. Nếu chưa từng đọc qua (và không có ý định đọc) bộ VN mình sẽ dịch, đừng cố dịch nó.

Editor cũng là vị trí không thể thiếu khi dịch VN. Không nên nhầm lẫn vị trí này với editor trong dịch manga, vì cái tên editor ở đây mang nghĩa của biên tập viên trong một tác phẩm văn học. Người nhận edit phải có khả năng viết văn, qua đó dịch hoặc chỉnh lại bản dịch cho phù hợp với cách viết tiếng Việt. Đây là vị trí cực kỳ quan trọng trong PJ, cần được leader chọn thật kỹ.

Lời khuyên đ/v editor: bám sát cách viết và diễn đạt của bản dịch gốc nhiều nhất có thể. Lựa chọn giữa những khả năng dịch khác nhau hoặc trao đổi với các editor khác.

Proofreader (PR) – đơn giản chỉ cần check lỗi câu, chạy thử game, sửa các lỗi hiển thị của bản dịch (wordwrap) . Công việc này đòi hỏi độ chính xác và kiên nhẫn, vì PR đôi khi sẽ phải vật lộn với 1 file script từ vài chục đến vài trăm ngàn line.

Lời khuyên đ/v proofreader: giữ cho đầu óc thư giãn và tỉnh táo trước khi làm việc. Giống như translator, đừng nhìn vào khối lượng công việc.

Phần II: Vào việc:
2.1: Sắp xếp và trù tính:
Khi bạn đã tìm được các vị trí cần thiết, PJ có thể tiến hành. Lúc này mọi công đoạn chuẩn bị cần phải hoàn tất (tách toàn bộ text ra ngoài, xoay xở để font Unicode hiển thị, chia sẵn lượng công việc và deadline cho từng giai đoạn…) . Sau đây là một quy trình thường gặp trong PJ: Trans --] Edit --] PR --] Add text vào game --] Chạy thử.

Để tiện quản lý, nên tìm một trang wiki hoặc sử dụng SVN để lưu trữ dữ liệu trong PJ của bạn, tránh trường hợp mọi thứ được dồn vào một máy tính và không thể hồi phục khi gặp sự cố. “Cẩn tắc vô áy náy”, ông bà ta vẫn nói như thế.

2.2: Những việc nên và không nên làm:
Nên:
  • Có một kênh thông tin để các thành viên trong nhóm thảo luận (IRC, trang chủ, forum, topic…) . Việc để nhóm hoạt động công khai hay trong bí mật tùy thuộc vào bạn.
  • Xây nhà từ gốc: tạo một mối liên kết giữa các thành viên, cập nhật về tiến độ của mỗi cá nhân trong nhóm sẽ giúp bạn nắm rõ tình trạng của PJ và có các hướng điều chỉnh tốt hơn.
  • Cập nhật tiến độ thường xuyên: để thế giới bên ngoài biết bạn làm gì, sau cùng thì mục đích của fantrans là vì fan, đúng không nào?
Không nên:
  • Thêm vào những chú thích chướng mắt và phiền toái. Nếu có gì cần giải thích, nên đưa vào trong file readme kèm theo patch.
  • Rls bậy bạ: cần dự tính trước kế hoạch release, tùy theo khả năng và sở thích của bạn. Nên rls theo từng chap, route hoặc cả game nếu có thể.
  • Hoàn toàn không dịch H-scene: non-eroge patch là một cách quảng bá tốt, nhưng cần cân nhắc nếu nó làm hỏng câu chuyện.
  • Phô trương quá đáng: bạn là người đọc, và sẽ có cảm giác thế nào khi chạy một VN và bảng credit là thứ đầu tiên đập vào mắt? Với hầu hết trường hợp, thêm staff credit vào credit gốc cuối game là đủ để mọi người biết tới bạn.
Phần III: Phụ mục
  • TLWiki – cung cấp đầy đủ thông tin cũng như link down những tool có sẵn, cùng với các list project rất tiện lợi để tìm những bộ VN đã được dịch sang tiếng Anh.
  • Gemot – forum của các thành viên dịch VN của nước ngoài,
  • Crass – công cụ extract data tốt nhất hiện tại.
  • vndb – trang thông tin về Visual Novel, một công cụ tìm kiếm ko thể thiếu.
  • Ponscripter – engine hỗ trợ Unicode được dùng trong nhiều PJ Việt hóa Visual Novel
  • 2dgal – nguồn tham khảo một số tool rip khác (Chinese)
 
Last edited by a moderator:
Messages
30
Reaction score
1
Points
8
Credits
0
Về tool có sẵn thì có link download không bạn .. ở dân mình thì thành phần release engineer quá hiếm.. chắc mình phải tự thân vận động dùng tool có sẵn thôi ._.
 

Kirito1405

Ren Youshou
Messages
76
Reaction score
137
Points
33
Credits
-1
có ai dùng EntisGLS chưa ạ?/ muốn mở file csx mà chương trình toàn tiếng jap
 

heitaro

Member
Messages
55
Reaction score
5
Points
8
Credits
1
1. Muốn làm fantrans (dù solo hay lập nhóm) ở đây thì cần thông qua những thủ tục như nào? Chẳng hạn như xin phép ai để lập topic, có cần xin per của nhóm dịch E (nếu lấy bản E) hay không...?

2. Không dịch full mà chỉ làm interface thôi có được không?

3. Nếu không dịch sang tiếng Việt mà chỉ dịch sang tiếng Anh (chắc chỉ làm interface thôi, nếu có) có được lập topic tuyển người ở đây không?
 

Hako-chan

Staff member
Administrator
Super Members
Uploader
Translator
Messages
4,786
Reaction score
2,889
Points
113
Credits
113
1. Muốn làm fantrans (dù solo hay lập nhóm) ở đây thì cần thông qua những thủ tục như nào? Chẳng hạn như xin phép ai để lập topic, có cần xin per của nhóm dịch E (nếu lấy bản E) hay không...?

2. Không dịch full mà chỉ làm interface thôi có được không?

3. Nếu không dịch sang tiếng Việt mà chỉ dịch sang tiếng Anh (chắc chỉ làm interface thôi, nếu có) có được lập topic tuyển người ở đây không?
1. Nên xin per nhóm E nếu dịch từ E
2. Được
3. Được
 
Top